
Factsheet
- Latijnse naam
- Orion (Ori)
- Helderste ster
- Rigel (β Ori)
- Relatieve helderheid
- 0,12 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 24436
- Oppervlakte
- 594 deg² (plaats: 26 van 88)
- Rechte klimming
- 4h 43m 25s tot 6h 25m 47s
- Declinatie
- -10° 58' 43'' tot +22° 52' 35''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Tweelingen, Stier, Eridanus, Haas, Eenhoorn
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Orion
Orion is een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond. Het geldt als het mooiste van alle sterrenbeelden, omdat het verhoudingsgewijs veel heldere sterren bevat. Zijn helderste ster, β Orionis, draagt de Arabische naam Rigel (voet van de reus). Hij is de zevende helderste ster aan de hemel. Op de schouder van de reus straalt de rode superreus Betelgeuze (α Orionis). Bijzonder interessant zijn de drie sterren ζ Orionis (Alnitak), ε Orionis (Alnilam) en δ Orionis (Mintaka). Ze vormen de gordel van Orion en zijn met het blote oog zichtbaar. Onder deze gordel bevindt zich een nevelvlek, de beroemde Orionnevel (M42), die het zwaard van de reus symboliseert. Het is een gaswolk waarin nieuwe sterren worden geboren. Hij is een van de meest gefotografeerde objecten aan de hemel en is al met een verrekijker waar te nemen.
Mythologie
Veel sagen vertellen over de jager Orion. Volgens een overlevering zou hij de zoon van de zeegod Poseidon zijn geweest. Als uitmuntend jager bevrijdde hij het eiland Chios van wilde dieren. Hij werd verliefd op de koningsdochter Merope, die hem echter afwees, zodat Orion haar op een dag met geweld aan zich onderwierp. Als straf werd hij door haar vader verblind. Met hulp van een knaap trok hij daarna naar het oosten, want volgens de voorspelling van een orakel zou de zonsopgang hem zijn gezichtsvermogen teruggeven. Daar kreeg hij inderdaad zijn gezichtsvermogen terug, en Eos, de godin van het morgenrood, werd verliefd op hem. De jachtgodin Artemis, die zelf verliefd was op Orion, gunde Eos deze liefde niet en schoot hem dood met een pijl. Volgens een tweede overlevering zou Artemis Orion per ongeluk hebben doodgeschoten. Zij wilde voor hem haar kuisheidsgelofte breken en met hem trouwen. Haar tweelingbroer Apollo was echter tegen deze verbintenis. Toen Orion op een dag ver in zee zwom, daagde Apollo haar uit haar kunde in het boogschieten te bewijzen en een verre zwarte stip op de golven te raken. Artemis trof doel en moest tot haar ontzetting vaststellen dat zij Orion dodelijk had getroffen. Volgens een derde overlevering zou de angel van de schorpioen de jager Orion de dood hebben gebracht, waarbij de omstandigheden verschillend worden verteld: ofwel kwam Orion Artemis tegen haar wil te na en stuurde zij daarop de schorpioen, ofwel stuurde de aardgodin hem, omdat Orion zich aanmatigde elk wild dier op aarde te kunnen doden. Beide versies zijn het erover eens dat de twee daarna aan de hemel werden geplaatst. Tot op de dag van vandaag gaan zij elkaar uit de weg. Telkens wanneer de Schorpioen in het oosten opkomt, verdwijnt Orion in het westen. Duikt Orion weer op in het oosten, dan gaat de Schorpioen in het westen onder.
