Het sterrenbeeld Centaur

Het sterrenbeeld Centaur

De Centaur is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Omdat het sterrenbeeld gedeeltelijk circumpolair rond de zuidpool is, gaan enkele van zijn sterren, gezien vanuit Sydney, nooit onder. Zijn helderste ster is Alpha Centauri, ook Rigil Kentaurus (voet van de centaur) genoemd, de op twee na helderste ster aan de hemel. Eigenlijk is het een systeem van twee zonachtige sterren. Op grote afstand draait de rode dwerg Proxima Centauri om hen heen, met 4,2 lichtjaar de dichtstbijzijnde ster na de zon. In de Centaur ligt ook Omega Centauri, de helderste bolvormige sterrenhoop aan de hemel, die men lang voor een afzonderlijke ster hield. In de nabijheid ervan vormen de vier heldere sterren Acrux, Becrux, Gacrux en Decrux een met het blote oog zichtbaar kruis: het sterrenbeeld Zuiderkruis. Omdat het zeevaarders al in de 16e eeuw diende om zich op het zuiden te oriënteren, werden deze sterren uit de Centaur losgemaakt.

Mythologie

De titaan Prometheus schiep samen met de godin Athena de mensen en de dieren. Hij leerde de mensen kunst en wetenschap. Toen Zeus hun het vuur onthield, stal Prometheus het en bracht het hun in het geheim in een holle venkelstengel naar de aarde. Woedend schiep Zeus de schone Pandora en stuurde haar met een doos vol onheil (de doos van Pandora) naar de aarde, die de mensen voor eeuwig ziekte en dood bracht. Prometheus liet hij voor altijd aan een rots ketenen, waar elke dag de adelaar Ethon van zijn steeds aangroeiende lever at. Pas vele eeuwen later vond Hercules hem en doodde hij de adelaar met een vergiftigde pijl. Prometheus mocht echter pas vrijkomen als een onsterfelijke bereid was om voor hem te sterven. Voordat Hercules Prometheus vond, was hij te gast bij de centaur Pholos in diens grot (centauren zijn mengwezens met het bovenlichaam van een mens en het onderlichaam van een paard). Om een kruik wijn ontstond daar een twist, waarin Hercules zich moest verdedigen en enkele centauren doodde. De overigen vluchtten naar Chiron, de wijste en rechtvaardigste van de centauren. Hij was een vriend van vele goden en koningen, had veel van hun kinderen grootgebracht en bezat een buitengewone kennis van de geneeskunde. Tijdens de achtervolging zou Hercules Chiron per ongeluk met een giftige pijl hebben getroffen. Omdat Chiron onsterfelijk was, stierf hij niet, maar leed hij voortaan eindeloze pijn. Hij gaf zijn onsterfelijkheid op, waardoor Prometheus vrijkwam. Zeus plaatste vervolgens de adelaar, de pijl waarmee Hercules de adelaar had gedood, en Chiron als sterrenbeelden aan de hemel.