Het sterrenbeeld Paardje

Paardje, Veulen (Equuleus)
Paardje, Veulen · Helderste ster: KitalphaSterrenbeeld in het sterrenregister bekijken

Steekkaart

Latijnse naam
Equuleus (Equ)
Helderste ster
Kitalpha (α Equ)
Relatieve helderheid
3,92 mag
Hipparcos-catalogus
HIP 104987
Oppervlakte
72 deg² (plaats: 87 van 88)
Rechte klimming
20h 56m 11s tot 21h 26m 20s
Declinatie
+2° 28' 38'' tot +13° 02' 21''
Aangrenzende sterrenbeelden
Pegasus, Dolfijn, Waterman

Zichtbaarheid

Noordelijke hemelBerlin
Zuidelijke hemelSydney
zichtbaargedeeltelijk zichtbaarniet zichtbaar22.00 uur plaatselijke tijd, op ten minste één dag per maand

Het sterrenbeeld Paardje

Het Paardje (Veulen) is een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond. De helderste ster van het sterrenbeeld draagt de naam Kitalpha (voorste deel van het paard) en stelt het hoofd van het paard voor. Het sterrenbeeld Paardje “zweeft” ten westen voor zijn soortgenoot, het sterrenbeeld Pegasus, uit. Het Paardje is pas bij Ptolemaeus (2e eeuw n.Chr.) gedocumenteerd, die het vermoedelijk van Hipparchus overnam. Een echte antieke sage is er niet over overgeleverd; het volgende verhaal werd oorspronkelijk over Pegasus verteld.

Mythologie

Kronos was de leider van de titanen en de jongste zoon van Gaia (aarde) en Uranos (hemel). Hij werd verliefd op Philyra, de dochter van de titaan Okeanos. Om zijn identiteit te verbergen, toonde hij zich aan haar alleen in de gedaante van een paard. Zo verwekten zij de centaur Chiron. Zoals alle centauren kwam Chiron ter wereld met het bovenlichaam van een mens en het onderlichaam van een paard. Philyra schrok daar zo van dat zij Zeus vroeg haar in een linde te veranderen. Zeus, eveneens een zoon van Kronos en de hoogste Olympische god, bewees de geliefde van zijn vader deze gunst. De centaur Chiron trouwde met de najade Chariklo, een dochter van de god Apollo, en kreeg met haar een dochter, Okyroë. Zij werd geboren met een heel bijzondere gave, de gave van de profetie, het verkondigen van religieuze boodschappen. Op een dag werd zij verleid door Aiolos, een kleinzoon van Deucalion (zoon van de titaan Prometheus en koning van Thessalië). Om de zwangerschap voor haar vader te verbergen, vluchtte zij de bergen in. Daar baarde zij haar dochter Arne, ook bekend als Melanippe. Toen de centaur Chiron naar zijn dochter zocht, smeekte Okyroë de goden haar in een veulen te veranderen. Artemis, een van de twaalf grote Olympische goden (o.a. godin van de geboorte en de maan en beschermster van vrouwen en kinderen), kreeg medelijden en vervulde haar wens. Chirons dochter Okyroë staat ook bekend onder de naam Hippe of Hippo (Grieks voor paard). Aan het firmament verstopt zij zich tot op de dag van vandaag voor haar vader en steekt slechts af en toe haar hoofd naar voren.