Steekkaart
- Latijnse naam
- Scorpius (Sco)
- Helderste ster
- Antares (α Sco)
- Relatieve helderheid
- 1,06 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 80763
- Oppervlakte
- 497 deg² (plaats: 33 van 88)
- Rechte klimming
- 15h 47m 15s tot 17h 59m 14s
- Declinatie
- -45° 46' 01'' tot -8° 17' 45''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Slangendrager, Weegschaal, Wolf, Winkelhaak, Altaar, Zuiderkroon, Boogschutter
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Schorpioen
De Schorpioen is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het sterrenbeeld ligt op de ecliptica en behoort daarmee tot de dierenriemsterrenbeelden. De ecliptica beschrijft de schijnbare baan van de zon in de loop van een jaar. In die tijd doorloopt de zon alle dierenriemsterrenbeelden. Van 23 tot 29 november staat de zon in het sterrenbeeld Schorpioen. In die periode is het sterrenbeeld niet waar te nemen, omdat het aan de daghemel staat.
De helderste ster van de Schorpioen is α Scorpii, een rode superreus, ook bekend onder de Arabische naam Qalbu l-'Aqrab (hart van de schorpioen). De Grieken noemden hem Antares (tegen-Mars), omdat deze helder roodoranje stralende ster gemakkelijk met de planeet Mars verward kan worden. Antares behoort tot de 20 helderste sterren aan de hemel. Hij bevindt zich al aan het einde van zijn leven, d.w.z. hij kan op elk moment, maar mogelijk ook pas over ongeveer een miljoen jaar, met een supernova-explosie afscheid nemen. De Schorpioen is rijk aan sterrenhopen: vlak bij Antares ligt de bolvormige sterrenhoop M 4, in de staart liggen de open sterrenhopen M 6 en M 7. Verder ligt hier Scorpius X-1, de eerste (1962) en helderste permanente röntgenbron buiten het zonnestelsel.
Mythologie
De mythologie van de Schorpioen is nauw verbonden met die van Orion. Volgens de verhalen zou de angel van de schorpioen de jager Orion de dood hebben gebracht. Over de precieze omstandigheden bestaan echter verschillende lezingen. Enerzijds wordt verteld dat de jager Orion de jachtgodin Artemis tegen haar wil te na was gekomen en dat zij daarop de schorpioen stuurde. Anderzijds wordt gezegd dat de aardgodin de schorpioen had gestuurd, omdat Orion zich aanmatigde elk wild dier op aarde te kunnen doden. Beide versies zijn het erover eens dat de twee daarna aan de hemel werden geplaatst. Tot op de dag van vandaag gaan zij elkaar uit de weg. Telkens wanneer de Schorpioen in het oosten opkomt, verdwijnt Orion in het westen. Duikt Orion weer op in het oosten, dan gaat de Schorpioen in het westen onder.
Astrologische betekenis
Mensen die tussen 24 oktober en 22 november ter wereld zijn gekomen, zijn geboren onder het sterrenbeeld Schorpioen. Ze worden beschreven als onverschrokken en eerzuchtig. Daarom zijn ze vaak te vinden in beroepen waarin het op doorzettingsvermogen aankomt. De Schorpioen is een individualist. Tegen alle uitdagingen in gaat hij trots zijn eigen weg. Voelt een Schorpioen zich echter bedreigd, dan steekt hij zijn angel uit. In dat geval zal hij elke nog zo kleine zwakte in zijn eigen voordeel benutten.
