Het sterrenbeeld Pijl

Pijl (Sagitta)
Pijl · Helderste ster: γ SagittaeSterrenbeeld in het sterrenregister bekijken

Steekkaart

Latijnse naam
Sagitta (Sge)
Helderste ster
γ Sagittae (γ Sge)
Relatieve helderheid
3,47 mag
Hipparcos-catalogus
HIP 98337
Oppervlakte
80 deg² (plaats: 86 van 88)
Rechte klimming
18h 57m 21s tot 20h 20m 45s
Declinatie
+16° 04' 45'' tot +21° 38' 37''
Aangrenzende sterrenbeelden
Vosje, Hercules, Arend, Dolfijn

Zichtbaarheid

Noordelijke hemelBerlin
Zuidelijke hemelSydney
zichtbaargedeeltelijk zichtbaarniet zichtbaar22.00 uur plaatselijke tijd, op ten minste één dag per maand

Het sterrenbeeld Pijl

Hoewel de Pijl een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond is, is het zowel vanaf het noordelijk als vanaf het zuidelijk halfrond aan het firmament te zien. Zijn sterren α Sagittae en β Sagittae zijn daarbij gerangschikt als de veren van een pijl.

Het sterrenbeeld staat precies boven de kop van het sterrenbeeld Arend. Uitgaande van de helderste ster van de Arend (Altaïr), de twaalfde helderste ster aan de nachthemel, is het sterrenbeeld Pijl ondanks zijn geringe helderheid gemakkelijk aan de nachthemel te vinden.

Mythologie

De titaan Prometheus schiep samen met de godin Athena de mensen en de dieren. Hij leerde de mensen kunst en wetenschap. Toen Zeus hun het vuur onthield, stal Prometheus het en bracht het hun in het geheim in een holle venkelstengel naar de aarde. Woedend schiep Zeus de schone Pandora en stuurde haar met een doos vol onheil (de doos van Pandora) naar de aarde, die de mensen voor eeuwig ziekte en dood bracht. Prometheus liet hij voor altijd aan een rots ketenen, waar elke dag de adelaar Ethon van zijn steeds aangroeiende lever at. Pas vele eeuwen later vond Hercules hem en doodde hij de adelaar met een vergiftigde pijl. Prometheus mocht echter pas vrijkomen als een onsterfelijke bereid was om voor hem te sterven.

Voordat Hercules Prometheus vond, was hij te gast bij de centaur Pholos in diens grot (centauren zijn mengwezens met het bovenlichaam van een mens en het onderlichaam van een paard). Om een kruik wijn ontstond daar een twist, waarin Hercules zich moest verdedigen en enkele centauren doodde. De overigen vluchtten naar Chiron, de wijste en rechtvaardigste van de centauren. Hij was een vriend van vele goden en koningen, had veel van hun kinderen grootgebracht en bezat een buitengewone kennis van de geneeskunde. Tijdens de achtervolging zou Hercules Chiron per ongeluk met een giftige pijl hebben getroffen. Omdat Chiron onsterfelijk was, stierf hij niet, maar leed hij voortaan eindeloze pijn. Hij gaf zijn onsterfelijkheid op, waardoor Prometheus vrijkwam. Zeus plaatste vervolgens de adelaar, de pijl waarmee Hercules de adelaar had gedood, en Chiron als sterrenbeelden aan de hemel.