Het sterrenbeeld Walvis

Het sterrenbeeld Walvis

Het sterrenbeeld Walvis is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Zijn helderste ster is β Ceti, die de Arabische naam Deneb Kaitos (staart van het monster) draagt.

Zijn bekendste ster is echter ο Ceti (Mira – de wonderbaarlijke). Hij staat in de hals van de Walvis en straalt ongeveer om de elf maanden (332 dagen) bijna even helder als de Poolster. Mira is een rode reus die tussen verschillende helderheidsniveaus, van de 2e tot de 9e grootteklasse, heen en weer schommelt. Bevindt Mira zich in de 2e grootteklasse, dan is hij uitstekend met het blote oog te zien, terwijl men vanaf de 7e grootteklasse een verrekijker nodig heeft. In de 9e grootteklasse is hij alleen nog met een telescoop zichtbaar.

Mythologie

Volgens de Griekse mythologie was Cepheus de koning van Ethiopië. Hij was een nakomeling van de nimf Io, een geliefde van Zeus. Cepheus was getrouwd met de ijdele Cassiopeia, die overal opschepte dat zij nog mooier was dan de Nereïden, de vijftig dochters van de zeegod Nereus. De zeegod Poseidon, die met een van de Nereïden getrouwd was, stuurde daarop het zeemonster Ketos naar de kust van Cepheus’ rijk. Op zoek naar hulp wendde Cepheus zich tot het orakel van Ammon. Het orakel droeg hem op zijn dochter Andromeda aan een rots te ketenen en aan het monster te offeren. Alleen zo kon aan de verwoesting van zijn kust een halt worden toegeroepen. In zijn wanhoop volgde Cepheus de raad van het orakel op. Andromeda werd echter net op tijd gered door de held Perseus. Die eiste daarop de hand van Andromeda. Hoewel Andromeda al aan haar oom Phineus was beloofd, stemde Cepheus toe. Op het bruiloftsfeest kwam het ten slotte tot een gevecht tussen Perseus en Phineus. In de loop van dit gevecht hield Perseus Phineus het hoofd van Medusa voor. Phineus veranderde ter plekke in steen.

Cepheus, Cassiopeia, Andromeda, Perseus en het monster Ketos (Walvis) zijn later als sterrenbeelden aan de hemel geplaatst.