Het sterrenbeeld Draak

Het sterrenbeeld Draak

Het sterrenbeeld Draak is een sterrenbeeld van het noordelijk halfrond. Het sterrenbeeld is circumpolair rond de noordpool. Dat betekent dat zijn sterren zo dicht bij de hemelpool staan dat ze, gezien vanuit Berlijn, nooit ondergaan. Het sterrenbeeld staat daar dus het hele jaar boven de horizon. De helderste ster is γ Draconis, die de Arabische naam Eltanin (drakenkop) draagt.

Ongeveer 5.000 jaar geleden gold α Draconis (Thuban) als Poolster, omdat hij doordat hij zo dicht bij de noordpool stond als enige ster altijd op dezelfde plek aan de hemel stond. Door de schommeling van de aardas is nu α Ursae Minoris (Polaris) in de Kleine Beer de Poolster. Met dit sterrenbeeld is de Draak bijzonder verbonden: in de Griekse oudheid zou de Kleine Beer bij de Draak hebben gehoord en diens vleugels hebben voorgesteld.

Mythologie

Hercules was een onwettige zoon van Zeus en Alkmene, de mooiste en verstandigste vrouw op aarde. Zeus’ bedrogen vrouw Hera wilde hem uit jaloezie kwijt, zijn neef koning Eurystheus uit angst voor zijn troon. Toen Hercules als volwassene weigerde Eurystheus te dienen, liet Hera hem ten prooi vallen aan waanzin, en hij doodde zijn vrouw en zijn drie kinderen. Om vergeving te verkrijgen diende hij op advies van het orakel van Delphi met tegenzin twaalf jaar lang koning Eurystheus.

Deze legde hem twaalf opdrachten op, de twaalf werken van Hercules, die hij, als het aan Eurystheus lag, niet zou overleven. De elfde was het plukken van de gouden appels van de Hesperiden. De appels, die onsterfelijkheid en eeuwige jeugd beloofden, waren een huwelijksgeschenk van de aardgodin Gaia aan Hera. Ze werden bewaakt door de Hesperiden, de dochters van de reus Atlas, die de hemel op zijn schouders droeg, en door de draak Ladon, een afschuwelijk monster met 100 koppen. Hoe Hercules aan de appels kwam, is in twee versies overgeleverd. In de eerste haalde hij Atlas over om de appels voor hem te halen en nam hij daarvoor tijdelijk de last van de hemel over. Omdat Ladon Atlas kende, kon die de appels zonder problemen meenemen. Dolblij met zijn nieuwe vrijheid wilde Atlas ze nu zelf naar koning Eurystheus brengen. Maar Hercules, die alleen voor de schijn instemde, haalde hem over de last nog even over te nemen, en rende weg. In de tweede overlevering versloeg Hercules Ladon met zijn giftige pijlen. De Hesperiden waren mateloos bedroefd over zijn dood, en Hera plaatste de draak ter nagedachtenis aan de hemel.