Steekkaart
- Latijnse naam
- Telescopium (Tel)
- Helderste ster
- α Telescopii (α Tel)
- Relatieve helderheid
- 3,51 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 90422
- Oppervlakte
- 252 deg² (plaats: 57 van 88)
- Rechte klimming
- 18h 09m 14s tot 20h 29m 50s
- Declinatie
- -56° 59' 02'' tot -45° 05' 24''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Boogschutter, Zuiderkroon, Altaar, Pauw, Indiaan
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Telescoop
De Telescoop is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Zijn helderste ster is α Telescopii, een blauwachtig stralende ster met ongeveer 800 keer de lichtkracht van onze zon. Omdat deze ster echter op 278 lichtjaar (1 lichtjaar is 9,461 biljoen kilometer) van ons verwijderd is, is hij moeilijker te zien dan onze zon op 149,6 miljoen km afstand. De Telescoop ligt ten noorden van het sterrenbeeld Pauw en ten zuiden van de Boogschutter.
Geschiedenis
De Franse theoloog Nicolas-Louis de Lacaille, die zijn leven aan de astronomie, de geodesie en de wiskunde wijdde, voerde 14 nieuwe sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond in. In 1750 vertrok hij voor een vierjarige reis naar Kaap de Goede Hoop, om o.a. de sterrenbeelden van de zuidelijke hemel waar te nemen. Daarbij catalogiseerde hij bijna 10.000 sterren. Zijn nieuwe sterrenbeelden vernoemde Nicolas-Louis de Lacaille meestal naar technische instrumenten. Zo ontstonden de sterrenbeelden Beeldhouwer, Oven, Graveerstift, Luchtpomp, Schilder, Microscoop, Net, Octant, Slingeruurwerk, Kompas, Tafelberg, Telescoop, Winkelhaak en Passer. Daarnaast verdeelde hij het grote antieke sterrenbeeld Schip Argo in de drie sterrenbeelden Kiel, Achtersteven en Zeilen. Zijn sterrencatalogus van het zuiden verscheen in 1763, een jaar na zijn dood, onder de titel “Coelum Australe Stelliferum”. Zijn 14 nieuwe sterrenbeelden hebben gemeen dat ze uit relatief lichtzwakke sterren bestaan.
De telescoop was een baanbrekende uitvinding voor de astronomen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Nicolas-Louis de Lacaille er een eigen sterrenbeeld aan wijdde. Daarin vereeuwigde hij de keplerkijker, die een door Johannes Kepler in 1611 beschreven constructie volgt. Toen Nicolas-Louis de Lacaille het sterrenbeeld invoerde, telde het echter nog twee andere sterren van de 3e grootteklasse, die tegenwoordig niet meer tot het sterrenbeeld Telescoop behoren. β Telescopii heet tegenwoordig η Sagittarii en behoort tot het sterrenbeeld Boogschutter, en γ Telescopii is als G Scorpii terug te vinden in het sterrenbeeld Schorpioen.
