Het sterrenbeeld Net

Net (Reticulum)
Net · Helderste ster: α ReticuliSterrenbeeld in het sterrenregister bekijken

Steekkaart

Latijnse naam
Reticulum (Ret)
Helderste ster
α Reticuli (α Ret)
Relatieve helderheid
3,32 mag
Hipparcos-catalogus
HIP 19780
Oppervlakte
114 deg² (plaats: 82 van 88)
Rechte klimming
3h 13m 27s tot 4h 37m 06s
Declinatie
-67° 14' 53'' tot -52° 44' 49''
Aangrenzende sterrenbeelden
Slingeruurwerk, Kleine Waterslang, Goudvis

Zichtbaarheid

Noordelijke hemelBerlin
Zuidelijke hemelSydney
zichtbaargedeeltelijk zichtbaarniet zichtbaar22.00 uur plaatselijke tijd, op ten minste één dag per maand

Het sterrenbeeld Net

Het Net is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het sterrenbeeld is gedeeltelijk circumpolair rond de zuidpool. Dat betekent dat enkele van zijn sterren zo dicht bij de hemelpool staan dat ze, gezien vanuit Sydney, nooit ondergaan. Een deel van het sterrenbeeld staat daar dus het hele jaar boven de horizon.

Het sterrenbeeld is gemakkelijk te vinden, omdat het ongeveer midden tussen de heldere sterren Canopus en Achernar ligt, de hoofdsterren van de sterrenbeelden Kiel en Eridanus. Bovendien bevindt het zich vlak bij de Grote Magelhaense Wolk. Dat is een dwergstelsel op ongeveer 160.000 lichtjaar afstand met vele miljarden sterren.

Geschiedenis

De Franse theoloog Nicolas-Louis de Lacaille, die zijn leven aan de astronomie, de geodesie en de wiskunde wijdde, voerde 14 nieuwe sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond in. In 1750 vertrok hij voor een vierjarige reis naar Kaap de Goede Hoop, om o.a. de sterrenbeelden van de zuidelijke hemel waar te nemen. Daarbij catalogiseerde hij bijna 10.000 sterren. Zijn nieuwe sterrenbeelden vernoemde Nicolas-Louis de Lacaille meestal naar technische instrumenten. Zo ontstonden de sterrenbeelden Beeldhouwer, Oven, Graveerstift, Luchtpomp, Schilder, Microscoop, Net, Octant, Slingeruurwerk, Kompas, Tafelberg, Telescoop, Winkelhaak en Passer. Daarnaast verdeelde hij het grote antieke sterrenbeeld Schip Argo in de drie sterrenbeelden Kiel, Achtersteven en Zeilen. Zijn sterrencatalogus van het zuiden verscheen in 1763, een jaar na zijn dood, onder de titel “Coelum Australe Stelliferum”. Zijn 14 nieuwe sterrenbeelden hebben gemeen dat ze uit relatief lichtzwakke sterren bestaan.

Het sterrenbeeld werd bedacht door de Duitse astronoom Isaac Habrecht II, die het in 1621 op een hemelglobe afbeeldde. Zelf publiceerde hij het sterrenbeeld echter pas in 1628 in zijn boek “Planiglobium coeleste et terrestre”. Intussen was dit sterrenbeeld bekend geworden door de Duitse astronoom Jacob Bartsch, die het in 1624 onder de naam “Rhombus” (ruit) in zijn sterrenkaarten publiceerde. In 1752 doopte Nicolas-Louis de Lacaille dit sterrenbeeld echter om tot “Reticulum Rhomboidalis” (ruitvormig net). Met het ruitvormige net bedoelde hij het gegraveerde net in het oculair van een kijker, waarmee men vroeger sterposities opmat.