Steekkaart
- Latijnse naam
- Pictor (Pic)
- Helderste ster
- α Pictoris (α Pic)
- Relatieve helderheid
- 3,27 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 32607
- Oppervlakte
- 247 deg² (plaats: 59 van 88)
- Rechte klimming
- 4h 32m 52s tot 6h 52m 03s
- Declinatie
- -64° 09' 07'' tot -42° 47' 47''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Duif, Graveerstift, Goudvis, Vliegende Vis, Kiel, Achtersteven
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Schilder
De Schilder is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. Het sterrenbeeld is gedeeltelijk circumpolair rond de zuidpool. Dat betekent dat enkele van zijn sterren zo dicht bij de hemelpool staan dat ze, gezien vanuit Sydney, nooit ondergaan. Een deel van het sterrenbeeld staat daar dus het hele jaar boven de horizon.
Het sterrenbeeld ligt ten westen van de ster Canopus, de hoofdster van het sterrenbeeld Kiel. De ster Canopus is de op één na helderste ster aan de nachthemel. Moderne ruimtesondes gebruiken hem vanwege zijn helderheid als oriëntatiester. Hij staat ver van de ecliptica, de schijnbare baan van de zon, en komt daarom nooit in haar buurt.
De helderste ster van het sterrenbeeld is α Pictoris. Een grotere betekenis wordt echter toegekend aan zijn ster β Pictoris. Ruimtefoto’s, o.a. gemaakt met de Hubble-ruimtetelescoop, laten zien dat hij omgeven is door gas- en stofwolken en een geboorteplaats voor nieuwe planeten is. Binnenin konden al twee planeten worden waargenomen. De processen rond β Pictoris zijn te vergelijken met het ontstaan van ons zonnestelsel, 4,5 miljard jaar geleden.
Geschiedenis
De Franse theoloog Nicolas-Louis de Lacaille, die zijn leven aan de astronomie, de geodesie en de wiskunde wijdde, voerde 14 nieuwe sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond in. In 1750 vertrok hij voor een vierjarige reis naar Kaap de Goede Hoop, om o.a. de sterrenbeelden van de zuidelijke hemel waar te nemen. Daarbij catalogiseerde hij bijna 10.000 sterren. Zijn nieuwe sterrenbeelden vernoemde Nicolas-Louis de Lacaille meestal naar technische instrumenten. Zo ontstonden de sterrenbeelden Beeldhouwer, Oven, Graveerstift, Luchtpomp, Schilder, Microscoop, Net, Octant, Slingeruurwerk, Kompas, Tafelberg, Telescoop, Winkelhaak en Passer. Daarnaast verdeelde hij het grote antieke sterrenbeeld Schip Argo in de drie sterrenbeelden Kiel, Achtersteven en Zeilen. Zijn sterrencatalogus van het zuiden verscheen in 1763, een jaar na zijn dood, onder de titel “Coelum Australe Stelliferum”. Zijn 14 nieuwe sterrenbeelden hebben gemeen dat ze uit relatief lichtzwakke sterren bestaan.
De oorspronkelijke naam van het sterrenbeeld Schilder luidde “Equuleus Pictorius” (schildersezel). Het stelt tot op heden de ezel van een schilder met palet voor. De naam van het sterrenbeeld werd later echter tot “Pictor” ingekort.
