Steekkaart
- Latijnse naam
- Fornax (For)
- Helderste ster
- α Fornacis (α For)
- Relatieve helderheid
- 3,85 mag
- Hipparcos-catalogus
- HIP 14879
- Oppervlakte
- 398 deg² (plaats: 41 van 88)
- Rechte klimming
- 1h 45m 24s tot 3h 50m 21s
- Declinatie
- -39° 30' 46'' tot -23° 45' 23''
- Aangrenzende sterrenbeelden
- Eridanus, Walvis, Beeldhouwer, Phoenix
Zichtbaarheid
Het sterrenbeeld Oven
De Oven is een sterrenbeeld van het zuidelijk halfrond. De helderste ster is α Fornacis, die slechts een schijnbare helderheid van 3,85 mag heeft. Het sterrenbeeld ligt in de bocht van het sterrenbeeld Eridanus en grenst aan de Beeldhouwer.
Maar ook onopvallende sterrenbeelden kunnen de sterrenkunde nog voor verrassingen stellen. Zo observeerde de Hubble-ruimtetelescoop van september 2003 tot januari 2004 een schijnbaar leeg gebied in het sterrenbeeld Oven, niet groter dan een tiende van de maandiameter zoals die vanaf de aarde wordt gezien. De astronomen slaagden erin op deze opnamen bijna 10.000 tot dan toe onbekende sterrenstelsels te tellen: het Hubble Ultra Deep Field (HUDF). Geëxtrapoleerd betekent dit dat er alleen al in het sterrenbeeld Oven naar verwachting minstens een miljard sterrenstelsels zijn die astronomen tot op heden onbekend zijn. In de Oven ligt ook de Fornaxcluster, na de Virgocluster de dichtstbijzijnde grote cluster van sterrenstelsels (ruim 60 miljoen lichtjaar). Het helderste lid, aan de rand van de cluster, is het radiostelsel NGC 1316 (Fornax A).
Geschiedenis
De Franse theoloog Nicolas-Louis de Lacaille, die zijn leven aan de astronomie, de geodesie en de wiskunde wijdde, voerde 14 nieuwe sterrenbeelden van het zuidelijk halfrond in. In 1750 vertrok hij voor een vierjarige reis naar Kaap de Goede Hoop, om o.a. de sterrenbeelden van de zuidelijke hemel waar te nemen. Daarbij catalogiseerde hij bijna 10.000 sterren. Zijn nieuwe sterrenbeelden vernoemde Nicolas-Louis de Lacaille meestal naar technische instrumenten. Zo ontstonden de sterrenbeelden Beeldhouwer, Oven, Graveerstift, Luchtpomp, Schilder, Microscoop, Net, Octant, Slingeruurwerk, Kompas, Tafelberg, Telescoop, Winkelhaak en Passer. Daarnaast verdeelde hij het grote antieke sterrenbeeld Schip Argo in de drie sterrenbeelden Kiel, Achtersteven en Zeilen. Zijn sterrencatalogus van het zuiden verscheen in 1763, een jaar na zijn dood, onder de titel “Coelum Australe Stelliferum”. Zijn 14 nieuwe sterrenbeelden hebben gemeen dat ze uit relatief lichtzwakke sterren bestaan.
